Ehliyet Kodları Ne Anlama Gelir? Kısıtlama Kodları Rehberi

Ehliyet kodları, sürücü belgesinin hangi şartla kullanılabileceğini gösteren kısıtlama kodlarıdır. En sık görülen kodlar, gözlük kullanma şartını gösteren 01.01 ile yalnızca otomatik vitesli araç kullanma kısıtını gösteren 104 kodudur.

Bu rehberde ehliyet kodlarının nereden geldiğini, kod numaralarının nasıl okunduğunu, en sık görülen kodların anlamlarını ve kodların nasıl kaldırılabileceğini bulabilirsiniz. Monoküler ve engelli sürücülere ilişkin kodları da genel hatlarıyla açıkladık ve belgenizdeki bir kodun anlamından emin değilseniz kime danışabileceğinizi belirttik.

Ehliyet Kodları Nedir?

Ehliyet kodları, sürücünün belgeyi hangi şartla kullanabileceğini gösteren kısıtlama kodlarıdır. Kodlar, belgenin kapsamını belirli şartlara bağlar; belgenin arka yüzündeki kısıtlamalar bölümünde yer alır ve iki farklı kaynaktan gelir:

• Sağlık raporu: Kodların çoğu, sürücü sağlık raporunda belirtilen şartlardan gelir. Örneğin gözlük kullanma şartı sağlık raporuna dayanır.
• Eğitim ve sınav aracı: Bazı kodlar, eğitim ve sınavın yapıldığı araca bağlıdır. Otomatik vitesli araçla sınava girenlerin belgesindeki kısıt bu türdendir.

Kodlu belgeyle araç kullanan sürücü, koddaki şarta uyar. Örneğin gözlük kodu bulunan bir sürücü araç kullanırken gözlük takar; otomatik vites kodu bulunan bir sürücü ise otomatik vitesli araç kullanır. Bu nedenle belgenizi aldığınızda kısıtlamalar bölümünü kontrol etmeniz önerilir.

Kod Numaraları Nasıl Okunur?

Kod numaraları, kodun uluslararası mı yoksa ulusal mı olduğunu gösterir. Sağlık Bakanlığı'na göre 1–100 arasındaki kod numaraları AB mevzuatıyla aynıdır; 100 ve üzeri kodlar ise yalnızca Türkiye'de kullanılan ulusal kodlardır.

Bu ayrım, kodun yurt dışında nasıl anlaşılacağı açısından da önemlidir. 1–100 arasındaki kodlar AB ile ortak olduğundan Avrupa'daki uygulamayla aynı anlamı taşır; 104 gibi 100 ve üzerindeki kodlar ise Türkiye'ye özgü kısıtları ifade eder.

En Sık Görülen Ehliyet Kodları

En sık görülen kodlar 01.01, 01.06 ve 104'tür. Bu kodların anlamları ve kaynakları şöyledir:

01.01 ve 01.06 kodlarını pratisyen hekim yazabilir; pratisyen hekimin yazabildiği kodlar yalnızca bu ikisidir. Diğer kodlar uzman hekim veya sağlık kurulu raporuyla belirlenir. 01.01 ile 01.06 arasındaki fark kontakt lens seçeneğidir: 01.01 yalnızca gözlük kullanma şartını, 01.06 ise gözlük veya kontakt lens kullanma şartını gösterir.

104 kodu ise sağlık raporundan değil, eğitim ve sınavın yapıldığı araçtan gelir. Sürücü kursunda otomatik vitesli araçla eğitim alıp sınava giren adayların belgesinde bu kod bulunur ve belge yalnızca otomatik vitesli araçlarda geçerlidir. Bu tabloda yer almayan bir kodun anlamından emin değilseniz nüfus müdürlüğüne veya Alo 199'a danışabilirsiniz.

Monoküler ve Engelli Sürücü Kodları

Monoküler, yani tek gözü gören sürücülerin belgesinde monoküler sürücü olduğuna dair bir kod bulunur. Bu kod, sürücünün durumunu sağlık raporuna dayalı olarak belgeye yansıtır. Monoküler sürücüler ayrıca her yıl sağlık raporu yeniler.

Engelli sürücülerde ise kumanda, fren veya direksiyon gibi araç uyarlamalarına ilişkin kodlar, sağlık kurulu raporunda belirtilen uyarlamalara göre işlenir. Bu sürücüler, belgelerindeki koda uygun şekilde uyarlanmış araçları kullanır. Her sürücünün raporundaki uyarlamalar farklı olduğu için bu kodlar tek tek listelenmez. Kodların ayrıntısı kişinin sağlık kurulu raporuna göre belirlendiği için kendi belgenizdeki kodun anlamını nüfus müdürlüğünden veya Alo 199'dan öğrenebilirsiniz.

Ehliyetteki Kod Nasıl Kaldırılır?

Ehliyetteki kodun nasıl kaldırılacağı, kodun kaynağına göre değişir. Otomatik vites kısıtını gösteren 104 kodu ile sağlık raporundan gelen kodlar için izlenecek yol farklıdır:

• 104 kodu: Aynı sınıf için manuel vitesli araçla sertifika alınırsa kısıt kodu kaldırılarak yeni belge verilir. Bu işlemde harç alınmaz; kart bedeli ve vakıf payı ödenir. Gereken manuel sertifika, sürücü kursunda manuel vitesli araçla eğitim alınıp sınav geçilerek alınır; eğitim ve sınav planını kayıt olacağınız kurs belirler.
• Sağlık raporundan gelen kodlar: Kodun dayanağı sağlık raporu olduğundan, değişiklik için yeni bir sağlık raporuyla nüfus müdürlüğüne başvurmanız gerekir. Örneğin göz ameliyatı sonrasında gözlük kodunun kaldırılması bu yolla talep edilebilir.

Kodun kaldırılmasıyla birlikte size yeni bir sürücü belgesi düzenlenir. Sağlık kodu değişikliği işleminin ücreti hakkında güncel bilgiyi nüfus müdürlüğünden veya Alo 199'dan alabilirsiniz.

Kısıtlama Kodları ve Araç Kiralama

Belgenizdeki kodlar, kiralama sırasında seçeceğiniz aracı da etkileyebilir; örneğin ehliyetinizde 104 kodu varsa otomatik vitesli bir araç seçmeniz gerekir. AVEC Rent a Car ile araç kiralayabilmek için 21 yaşını doldurmuş olmanız, en az 2 yıllık sürücü belgesine sahip olmanız ve fiziksel sürücü belgenizi ibraz etmeniz gerekir; dijital belgeler ve aday sürücü belgeleri kiralama işlemlerinde kabul edilmez. Bu şartları sağlıyorsanız online araç kiralama sayfamız üzerinden rezervasyonunuzu birkaç adımda tamamlayabilir, ödeme yöntemi, ek sürücü ve diğer kiralama koşulları için şubelerimize veya 444 0 556 numaralı çağrı merkezimize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Ehliyette 01.01 kodu ne demek?

Ehliyette 01.01 kodu, araç kullanırken gözlük kullanma şartını gösterir. Bu kod sağlık raporuna dayanır ve pratisyen hekim tarafından yazılabilir; kod bulunan sürücü araç kullanırken gözlük takar.

Ehliyette 01.06 kodu ne demek?

Ehliyette 01.06 kodu, araç kullanırken gözlük veya kontakt lens kullanma şartını gösterir. 01.01 koduyla birlikte pratisyen hekimin yazabildiği iki koddan biridir. Kod bulunan sürücü araç kullanırken gözlük veya kontakt lens takar.

Ehliyette 104 kodu ne demek?

Ehliyette 104 kodu, yalnızca otomatik vitesli araç kullanma kısıtını gösterir. Bu kod, sürücü kursunda otomatik vitesli araçla eğitim alıp sınava girenlerin belgesinde yer alır; aynı sınıf için manuel sertifika alınırsa kaldırılır. Kod bulunan sürücü yalnızca otomatik vitesli araç kullanır.

Ehliyet kodları nerede yazar?

Kodlar, sürücü belgesinin arka yüzündeki kısıtlamalar bölümünde yer alır ve belgenin hangi şartla kullanılabileceğini gösterir. Belgenizdeki bir kodun anlamından emin değilseniz nüfus müdürlüğüne veya Alo 199'a danışabilirsiniz.

Gözlük kodu kaldırılabilir mi?

Evet, gözlük kodu kaldırılabilir. Kodun dayanağı sağlık raporu olduğundan, örneğin göz ameliyatı sonrasında yeni bir sağlık raporuyla nüfus müdürlüğüne başvurarak kodun kaldırılmasını talep edebilirsiniz. İşlemin ücreti hakkında güncel bilgiyi nüfus müdürlüğünden alabilirsiniz.

Ehliyet kodları yurt dışında anlaşılır mı?

1–100 arasındaki kodlar AB mevzuatıyla aynı olduğundan bu kodlar Avrupa'daki uygulamayla ortak anlam taşır. 100 ve üzeri kodlar ise yalnızca Türkiye'de kullanılan ulusal kodlardır; 104 gibi ulusal kodlar Türkiye'ye özgü kısıtları ifade eder.

Bu içerik Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü bilgileri esas alınarak hazırlanmıştır.